خدمات سایت


متن کامل خبر

زلزله ژاپن همه چیز را تکان داد؛ حتی باورهای زلزله‌شناسان را

آرشیو
زمین‌لرزه‌ جمعه گذشته بزرگ‌ترین زلزله ثبت شده در تاریخ ژاپن است. زلزله ای که بسیار قدرتمندتر از آن چیزی بود که دانشمندان انتظار آن را داشتند. اکنون دانشمندان به دنبال یافتن علت بزرگی این زلزله هستند.
1389/12/26 03:04:22 ب.ظ

«این زلزله درس تواضع و فروتنی است.» گوینده این جمله امیل اوکال است، متخصص ژئوفیزیک دانشگاه شمال‌غربی ایلی‌نویز که زمین‌لرزه‌های بزرگ و سونامی را مطالعه می‌کند. متخصصان اندکی گمان می‌کردند که نواحی لرزه‌خیز نزدیک سندای قادر باشند زمین‌لرزه‌هایی به قدرت 9.0 ریشتر تولید کنند؛ زمین‌لرزه‌ای که بزرگ‌ترین زلزله ثبت شده در تاریخ ژاپن است. اوکال و همکارانش می‌خواهند بدانند که چرا حادثه اخیر ژاپن بسیار قدرتمندتر از آن چیزی بود که خیلی‌ها انتظار آن را داشتند. آنها همچنین قصد دارند دریابند که این مساله از نظر خطرات لرزه‌ای، چه معنایی برای ژاپن و سایر نقاط دنیا دارد.

به گزارش نیچر، این زلزله در امتداد یک شکاف صفحه زمین رخ داد، جایی‌که کف اقیانوس آرام به زیر صفحه تکتونیکی که بخش شمال ژاپن بر روی آن قرار دارد، فرو رفته است. جابجایی صفحات تکتونیکی به زیر یکدیگر باعث بروز بزرگ‌ترین زلزله‌های تاریخ می‌شود، مانند زلزله 9.5 ریشتری شیلی در سال 1960/ 1339، و یا زلزله 9.1 ریشتری سوماترای اندونزی در سال 2004 / 1383. اما متخصصان ژئوفیزیک تصور می‌کردند که زلزله‌های بزرگ ناشی از حرکت این صفحات تنها در جایی رخ می‌دهد که پوسته اقیانوسی جوان‌تر به سمت گوشته زمین حرکت می‌کند. تصور می‌شد که پوسته قدیمی‌تر که سردتر و متراکم‌تر است، راحت‌تر به سمت پایین سر می‌خورد و در نتیجه باعث ایجاد زلزله‌های کوچک‌تری می‌شود. پوسته اقیانوسی واقع در شمال‌شرق ژاپن که در حدود 140 میلیون سال قبل شکل گرفته است، جز قدیمی‌ترین صفحات تکتونیکی زمین به شمار می‌رود.

مدارک باستانی

تاریخچه منطقه سندایی نیز در ظاهر تاییدی بر این تصور دانشمندان بود. هیرو کاناموری، زلزله‌شناس موسسه فناوری کالیفرنیا در پاسادانا می‌گوید: «این ناحیه اگرچه یک ناحیه لرزه‌خیز بوده، اما از نظر لرزه‌شناسی منطقه پرخطری محسوب نمی‌شد.» در چند صد سال گذشته، جابجایی صفحه ساحلی منطقه سندایی باعث بروز زمین‌لرزه‌هایی با حداکثر شدت 8 ریشتر شده بود؛ اما هیچ‌گاه زمین‌لرزه‌ای 9 ریشتری که 30 برابر انرژی بیشتری آزاد می‌کند در این منطقه مشاهده نشده بود.

با توجه به این تاریخچه، زلزله‌شناسان ژاپنی تصور نمی‌کردند که وقوع زلزله‌های بزرگ در منطقه سندایی یک تهدید محسوب شود. به همین دلیل اگرچه این منطقه یکی از مستعدترین مناطق ژاپن برای وقوع سونامی بود، اغلب دیواره‌های دریایی که نقاط ساحلی این منطقه ساخته شده‌اند، برای متوقف کردن موج‌هایی به مراتب کوتاه‌تر از ارتفاع 13 تا 15 متر احداث شده بودند. همین موج‌های غول‌آسا بودند که با هجوم به خطوط ساحلی منطقه، بخش اعظم خرابی را به بار آوردند و بحران هسته‌ای فعلی را در این منطقه رقم زدند.

اما مدارکی نیز وجود داشت که نشان می‌داد منطقه سندایی ممکن است مستعد خشونت‌های طبیعی بیشتری نیز باشد. زلزله بزرگ سوماترای اندونزی سوالاتی را درباره فرضیه سن کف دریا به وجود آورده بود، زیرا به گفته اوکال پوسته‌ای با این قدمت باید مانع از وقوع لرزه‌ای به آن عظمت می‌شد. همچنین مطالعات اخیر زمین‌شناسی در ژاپن نشان می‌داد که منطقه سندایی، به دلیل فشار ناشی از حرکت صفحات زمین در حال فشرده شدن است. تاب برداشتن لایه‌های زمین نشان می‌داد که صفحه اقیانوسی به جای اینکه به آرامی به سمت پایین سر بخورد، در جای خود چسبیده است و باعث فشرده شدن پوسته شده است.

انرژی ناشی از این فشردگی را تنها یک زمین‌لرزه می‌توانست آزاد کند. به گفته توماس هیتون از موسسه فناوری کالیفرنیا، این فشرده‌سازی چنان سریع انجام شده بود که اندازه و فرکانس زمین‌لرزه‌های مشاهده شده قبلی برای آزادسازی انرژی آن کفایت نمی‌کرد. زمین‌لرزه عظیم هفته گذشته این کار را انجام داد، اما به گفته هیتون ممکن است تمام انرژی انباشته شده آزاد نشده باشد. وی می‌گوید: «حتی با وجود وقوع زمین‌لرزه 9 ریشتری، معمای این منطقه به قوت خود باقی مانده است.»

مناطق پرخطر

اگر ناحیه فرورفتگی نزدیک سندایی می‌تواند زلزله‌ای عظیم ایجاد کند، بنابراین سایر پوسته‌های پیر اقیانوسی مشابه نیز می‌تواند چنین خصوصیتی داشته باشند. به گفته اوکال نواحی تونگا و شمال‌شرقی دریایی کارائیب نیز خصوصیاتی بسیار شبیه منطقه سندایی دارند. حتی اگر نشانه‌های اندکی در این باره وجود داشته باشد، ممکن است زلزله‌های عظیمی نیز در کمین این نواحی باشند، همانند همان اتفاقی که در سندایی افتاد.

آخرین سونامی عظیمی که در منطقه سندایی ثبت شده، در سال 869 میلادی (248 سال قبل از هجرت) رخ داده است. در سال 2001 / 1380، کوجی مینورا، متخصص علوم زمین از دانشگاه توهوکو سندایی و همکارانش با بررسی نشانه‌های زمین‌شناسی دو سونامی قدیمی‌تر به این نتیجه رسیده بودند که امواج عظیم سونامی، هر 800 تا 1100 سال این منطقه را در‌می‌نوردند. با توجه به اینکه آخرین سونامی بزرگ این منطقه در قرن نهم میلادی رخ داده بود، آنها در مقاله خود نوشته بودند: «احتمال اینکه یک سونامی عظیم منطقه سندایی را درنوردد، بسیار زیاد است.»

منبع : خبرآنلاین
به این خبر امتیاز بدهید :
برچسب های خبر:
هیچ نظری برای این خبر ثبت نشده است! اولین نفری باشید که نظری را ارسال می کند!
Captcha




کاهش سکته قلبی با خواب نیمروزی image کاهش سکته قلبی با خواب نیمروزی 1398/06/22

در مطالعه‌ی جدیدی ارتباط مثبت بین خواب نیمروز و کاهش خطر حمله‌ی قلبی و سکته نشان داده شده است؛ اگرچه خواب نیمروز بیش از حد موجب از بین رفتن مزایای آن می‌شود.

امتیاز:
تعداد بازدید: 312

این غذاها را در آنتالیا امتحان کنید image این غذاها را در آنتالیا امتحان کنید 1398/05/30

آنتالیا طی سالیان اخیر پیشرفت چشم‌گیری هم در زمینه گردشگری و هم خوراک داشته است. ازاین‌رو بهترین غذاهای آنتالیا را در اینجا فهرست کرده‌ایم.

امتیاز:
تعداد بازدید: 383

با خوردن قارچ از پیری و افزایش وزن جلوگیری کنید image با خوردن قارچ از پیری و افزایش وزن جلوگیری کنید 1397/11/21

بر اساس بررسی جدید محققان، قارچ ها جزو مواد بسیار مغذی محسوب می‌شوند که از فواید آن می‌توان به مبارزه با پیری، کاهش وزن، خاصیت ضدالتهاب و افزایش سلامت استخوان اشاره کرد.

امتیاز:
تعداد بازدید: 599

با خوردن قارچ از پیری و افزایش وزن جلوگیری کنید image با خوردن قارچ از پیری و افزایش وزن جلوگیری کنید 1397/11/21

بر اساس بررسی جدید محققان، قارچ ها جزو مواد بسیار مغذی محسوب می‌شوند که از فواید آن می‌توان به مبارزه با پیری، کاهش وزن، خاصیت ضدالتهاب و افزایش سلامت استخوان اشاره کرد.

امتیاز:
تعداد بازدید: 16

برتری ژنتیکی،‌ راز پایین ماندن وزن در افراد لاغراندام است  image برتری ژنتیکی،‌ راز پایین ماندن وزن در افراد لاغراندام است 1397/11/08

پژوهشگران دانشگاه کمبریج به‌تازگی دریافتند که امکان کنترل ما روی وزنمان، بسیار کم‌تر از آن است که تصور می‌کنیم.

امتیاز:
تعداد بازدید: 486

مغز شما، خاطرات را برعکس بازسازی می کند image مغز شما، خاطرات را برعکس بازسازی می کند 1397/10/26

یک پژوهش‌ جدید حاکی از آن است که وقتی رویدادی از گذشته را به یاد می‌آوریم، مغز ما این رویداد را در جهت معکوس بازسازی می‌کند.

امتیاز:
تعداد بازدید: 535

هر آنچه باید درباره قرارداد عدم افشا بدانید  image هر آنچه باید درباره قرارداد عدم افشا بدانید 1397/09/28

«قرارداد عدم‌افشا» راهکاری برای جلوگیری از درز اطلاعات در روابط گوناگون، به‌ویژه روابط تجاری است که اقدام مؤثری در حفظ اطلاعات اشخاص می‌­تواند تلقی شود.

امتیاز:
تعداد بازدید: 658

علت شکست استارتاپ ها چیست؟ image علت شکست استارتاپ ها چیست؟ 1397/09/13

مدیرعامل سابق گوگل در سخنرانی کارآفرینی لندن در خصوص عوامل شکست استارتاپ و شرکت‌های دانش بنیان سخن گفت.

امتیاز:
تعداد بازدید: 549

استفاده شبانه از موبایل، ساعت بدن را به هم می ریزد image استفاده شبانه از موبایل، ساعت بدن را به هم می ریزد 1397/09/11

تحقیقات اخیر نشان می‌دهند سلول‌های حساس به نوری که در چشم وجود دارند با قرار گرفتن در معرض نور، ساعت بدن را تغییر می‌دهند.

امتیاز:
تعداد بازدید: 615

چرا شبکه های اجتماعی ما را افسرده‌‌تر می‌‌کنند؟  image چرا شبکه های اجتماعی ما را افسرده‌‌تر می‌‌کنند؟ 1397/08/23

بررسی ها نشان میدهند که بین محدودسازی زمان استفاده از شبکه‌‌های اجتماعی و کاهش میزان افسردگی رابطه‌‌ی مستقیم وجود دارد؛ اما چرا اینگونه است؟

امتیاز:
تعداد بازدید: 809